← Tüm bilgi yazıları · Şirket ve vergi
Bulgaristan'da şirket muhasebesi: belgeler, kayıt sistemi ve saklama süreleri
Ekonomi Bakanlığı KOBİ el kitabına göre muhasebe belgelerinin türleri, muhasebe sisteminden beklenenler, saklama süreleri ve muhasebeciyle ilişki bitince belgelerin devri.
Son gözden geçirme:
Muhasebenin temeli
Bakanlık el kitabına göre muhasebe, işletmenin mali durumunu değiştiren tüm işlemlerin kronolojik ve belgeye dayalı kaydıdır; her ekonomik işlem için bir belge düzenlenir. Muhasebe çift taraflı kayıt esasına dayanır. İstisna: bir önceki raporlama döneminde net satış geliri 50 000 levayı aşmayan tek kişilik tacirler, Muhasebe Kanunu'na göre basit (tek taraflı) kayıt tutabilir ve ek defterlerle (envanter defteri, gelir-gider defteri gibi) çalışabilir. Kanun metni eşiği leva olarak yazar; el kitabının notu, euroya geçişten sonra bu eşikte resmî kurla hesaplanan euro karşılığının uygulandığını belirtir.
Muhasebe belgeleri birincil (fatura, fiş, ödeme emri gibi), ikincil (birincillerden türetilen özet bilgi) ve defter (kronolojik kayıt taşıyıcısı) olarak ayrılır. Birincil belgelerde değişiklik ve ekleme yapılamaz; hatalı belge iptal edilir ve yenisi düzenlenir. Belgelerin biçim ve içerik koşulları Muhasebe Kanunu'nda (Закон за счетоводството) düzenlenmiştir.
Kaynak: Ekonomi, Yatırım ve Sanayi Bakanlığı — muhasebe belgeleri ve muhasebe sistemi (KOBİ el kitabı) (erişim 2026-10-08) · Muhasebe Kanunu (Закон за счетоводството) — lex.bg konsolide metin (erişim 2026-10-08)
Muhasebe sisteminden beklenenler
El kitabı, işletmenin muhasebe sisteminin aşağıdaki imkânları sunması gerektiğini anlatır.
Muhasebe yazılımı kullanılıyorsa, yazılım Muhasebe Kanunu'nun koşullarına uygun geliştirilmiş olmalıdır; içindeki veriler ve işlenen girdi belgeleri Bulgarca olmalıdır.
- İşlemlerin gerçekleştikleri sırayla kronolojik olarak kaydedilmesi
- Belirli bir dönem için analitik ve özet bilgi çıkarılabilmesi
- Ara ve yıllık kapanış: en kısa dönem takvim yılıdır, ancak muhasebeciyle üç aylık ya da aylık kapanış da kararlaştırılabilir
- Mevcut kayıtların düzeltme kayıtlarıyla düzeltilebilmesi
- Genel müdürün onayladığı hesap planının ve muhasebe politikalarının uygulanması
Kaynak: Ekonomi, Yatırım ve Sanayi Bakanlığı — muhasebe belgeleri ve muhasebe sistemi (KOBİ el kitabı) (erişim 2026-10-08)
Saklama süreleri
Muhasebe bilgisi kâğıt ve/veya teknik ortamda saklanır; işletmenin kendisinde ya da özel veya devlet arşiv kuruluşlarında tutulabilir. Elektronik ortamda saklıyorsa işletme, saklama süresi boyunca bilginin özgünlüğünü, bütünlüğünü ve okunabilirliğini sağlamakla yükümlüdür.
Muhasebe Kanunu süreleri bilginin türüne göre belirler ve süreleri ilgili raporlama dönemini izleyen yılbaşından itibaren sayar. Kanun, bilginin özel ya da devlet arşivlerinde de saklanabileceğini yazar. Bu yazı yalnızca Muhasebe Kanunu'nu kapsar; başka kanunlar ayrıca saklama yükümlülükleri getirebilir.
- Maaş bordroları: 50 yıl
- Muhasebe defterleri ve mali tablolar; vergi kontrolü, denetim ve sonraki mali incelemelere ilişkin belgeler dahil: 10 yıl
- Diğer tüm muhasebe bilgi taşıyıcıları (kira sözleşmeleri, banka ekstreleri gibi): 3 yıl
Kaynak: Ekonomi, Yatırım ve Sanayi Bakanlığı — muhasebe bilgilerinin saklanması (KOBİ el kitabı) (erişim 2026-10-08) · Muhasebe Kanunu (Закон за счетоводството) — lex.bg konsolide metin (erişim 2026-10-08)
Muhasebeciyle ilişki bitince devir
Şirketin muhasebesinden sorumlu kişiyle (kadrolu muhasebeci ya da dış muhasebe şirketi) ilişki sona erdiğinde muhasebe belgeleri, yönetimin oluşturduğu bir komisyon önünde genel müdürün görevlendirdiği kişiye devredilir. Elektronik imza dahil tüm bilgi, teslim edenle teslim alanın imzaladığı ayrıntılı bir teslim-tesellüm tutanağıyla listelenir. Genel müdürle ilişki sona ererse onun elindeki muhasebe belgeleri de yetkili organın atadığı kişiye devredilir.
Şirket dönüşümle sona ererse muhasebe bilgileri devralan kuruluşa verilir; halefi olmayan şirketlerde maaş bordro defterleri Ulusal Sosyal Sigorta Kurumu'na (НОИ) teslim edilir. Sayfa, muhasebeci seçimi için bir lisans şartı sıralamaz; kadrolu muhasebeci ya da dış muhasebe şirketiyle çalışılabileceğini yazar.
Kaynak: Ekonomi, Yatırım ve Sanayi Bakanlığı — muhasebe bilgilerinin saklanması (KOBİ el kitabı) (erişim 2026-10-08)
Sık sorulanlar
Tek kişilik tacir basit muhasebe tutabilir mi?
El kitabına göre bir önceki dönemde net satış geliri belirli bir eşiğin altında kalan tek kişilik tacirler tek taraflı kayıt tutabilir; eşik tutarı ve euro karşılığı kaynakta yazılıdır.
Muhasebe belgelerini yurt dışında saklayabilir miyim?
Kaynak, bilgilerin işletmede ya da özel veya devlet arşiv kuruluşlarında saklanabileceğini yazar; yurt dışı saklama konusunda bu sayfada kural bulunmaz, muhasebe uzmanına danışın.
Kaynaklar
- Ekonomi, Yatırım ve Sanayi Bakanlığı — muhasebe belgeleri ve muhasebe sistemi (KOBİ el kitabı) — erişim 2026-10-08
- Muhasebe Kanunu (Закон за счетоводството) — lex.bg konsolide metin — erişim 2026-10-08
- Ekonomi, Yatırım ve Sanayi Bakanlığı — muhasebe bilgilerinin saklanması (KOBİ el kitabı) — erişim 2026-10-08
Bu yazılar genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali ya da göç danışmanlığı değildir — işlem yapmadan önce her bölümün altındaki resmî kaynaktan güncel metni kontrol edin. toBulgaria bağımsız bir uygulamadır: Bulgaristan İçişleri Bakanlığı (МВР) ya da başka bir devlet kurumunun resmî uygulaması, hizmeti veya onaylı kaynağı değildir.