Askerlik: yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları için yoklama, erteleme, dövizle askerlik

Kanunun kapsamı ve yurt dışında yoklama

Askeralma Kanunu (7179 sayılı), Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan her erkeğe uygulanır. Kanun askerlik çağını, erkeğin 20 yaşına girdiği yılın ocak ayının birinci gününden başlayıp 41 yaşına girdiği yılın ocak ayının birinci gününde biten süre olarak tanımlar.

Yoklama her yıl 1 Ocak'ta başlar ve o yılın 31 Aralık gününe kadar sürer (14. madde). Yoklamaya tabi yükümlüler, kimlik ve öğrenim durumlarını gösteren belgelerle birlikte yurt dışında elçilik ya da konsolosluklarda şahsen hazır bulunmak veya işlemi e-Devlet üzerinden tamamlamak zorundadır (19. madde). Yurt dışındaki yükümlülerin sağlık muayenesi, silahlı kuvvetlerin, jandarmanın ve sahil güvenliğin sağlık yeteneği yönetmeliğindeki esaslara göre yapılır (15. madde).

Kabul edilebilir bir özrü olmadan yoklama, celp ve sevk yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere 24. madde uyarınca idari para cezası uygulanır. Günlük tutarlar sonradan yeniden değerlendirildiğinden bu yazıda verilmemiştir; güncel tutar için kanun metnine bakın.

Kaynak: Askeralma Kanunu (7179 sayılı) — mevzuat.gov.tr resmî birleştirilmiş metin (erişim 2026-10-09)

Yurt dışında öğrenim: öğrenci ertelemesi

Kanunun 20. maddesi, lise ve dengi okullarda öğrenim görenlerin askerliğini 22, fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokullarında öğrenim görenlerin askerliğini 28 yaşın tamamlandığı yılın sonunu geçmemek kaydıyla, mezun oluncaya ya da ilişik kesilinceye kadar erteler. Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında öğrenim görenler için erteleme, öğrenciliğin yetkili Türk makamlarınca tanınmasından sonra aynı esaslara göre uygulanır.

Aynı madde, dört yıl ve daha uzun süreli yükseköğretimden mezun olanlara isteğe bağlı iki yıla, yüksek lisansı tamamlayanlara bir yıla kadar erteleme tanır. Yurt dışındaki bir kurumdan mezun olanlara denklik işlemlerini tamamlamaları için ayrıca bir yılı geçmeyen erteleme verilebilir. Bu bent kapsamındaki ertelemeler 32 yaşın tamamlandığı yılın sonunu geçemez.

Kaynak: Askeralma Kanunu (7179 sayılı) — mevzuat.gov.tr resmî birleştirilmiş metin (erişim 2026-10-09)

Yurt dışı erteleme (38. madde)

Kanunun 38. maddesine göre yabancı ülkelerde şu gruplar, belgelerle bağlı oldukları Türk konsolosluğuna başvurduklarında her türlü askerlik işlemlerinin 35 yaşın tamamlandığı yılın sonuna kadar ertelenmesini isteyebilir:

• Çalışma izni de içeren bir oturma izni ya da doğrudan çalışma izniyle işçi, işveren veya meslek ya da sanat mensubu olarak bulunanlar
• Yabancı bayraklı gemilerde gemi adamı statüsünde bulunanlar
• İkamet eden çok vatandaşlık hakkına sahip olanlar

Kaynak: Askeralma Kanunu (7179 sayılı) — mevzuat.gov.tr resmî birleştirilmiş metin (erişim 2026-10-09)

Erteleme şartları kaybolursa ve Büyükelçiliğin belge listesi

Aynı madde, erteleme şartlarını taşımadıkları anlaşılanların, erteleme sürecinde bir takvim yılının yarısından çoğunu Türkiye'de geçirenlerin, erteleme nedeni ortadan kalkanların ve kendi isteğiyle vazgeçenlerin ertelemesinin iptal edileceğini yazar.

Sofya Büyükelçiliği'nin «Askerlik işlemleri» notuna ekli «Gerekli Belgeler» dosyası, erteleme isteyen işverenler ve işçiler için ibraz edilecek belgeleri sayar: işverenlerde kimlik ve pasaport fotokopileri, çifte vatandaşlar için Bulgar pasaportu ve isim özdeşlik belgesinin Türkçe tercümesi, ikamet belgesi, şirket faaliyet ve ticaret odası kayıt belgelerinin Türkçe tercümesi ile apostili, vergi borcu bulunmadığına ve sigorta primlerinin ödendiğine dair belgeler ve çalışan Bulgar vatandaşlarına ait sözleşme ve prim belgeleri; işçilerde işyerine ait belgelere ek olarak iş sözleşmesi, prim ödendiğini gösteren resmî belge ve çalışma belgesinin Türkçe tercümeleri. Dosya, tüm belgelerin fotokopileri ile asıllarının birlikte ibrazını ister.

Bu not Büyükelçilik sayfasında bir yılı aşkın süre önce yayımlanmış göründüğünden, güncel belge gereklilikleri için Büyükelçiliğin konsolosluk şubesine danışın.

Kaynak: Askeralma Kanunu (7179 sayılı) — mevzuat.gov.tr resmî birleştirilmiş metin (erişim 2026-10-09) · T.C. Sofya Büyükelçiliği — bilgi notu sayfası: Askerlik işlemleri (erişim 2026-10-09) · T.C. Sofya Büyükelçiliği — askerlik erteleme için ibraz edilecek belgeler (Gerekli Belgeler.pdf) (erişim 2026-10-09)

Dövizle askerlik

Kanunun 39. maddesi, Türkiye'nin tanıdığı yabancı ülkelerde, iltica başvurusu dışında elde edilmiş çalışma izni içeren oturma izni ya da doğrudan çalışma izniyle işçi, işveren veya meslek ya da sanat mensubu olanlara dövizle askerlik yolunu açar. Madde iki koşul sayar: yurt içinde geçen süreler hariç en az üç yıl fiilen çalışmış olmak ve Bakanlıkça verilecek uzaktan eğitimi almak. Başvuru belgelerle birlikte bağlı olunan Türk konsolosluğu aracılığıyla askerlik şubesine yapılır.

Bedel, kanunun 9. maddesindeki gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımıyla bulunan tutardır; avro ya da karşılığı konvertibl döviz olarak başvuru tarihinde peşin ödenir ve ödeme yapıldığında askerlik hizmeti yerine getirilmiş sayılır. Kanun metninde güncel avro tutarı yazmaz.

Yurt dışında yaşayıp birden fazla vatandaşlığa sahip olanlar ile yurt dışında doğup orada yaşayan ve süresiz ikamet izni bulunanlar için, en az üç yıl fiilen yabancı ülkelerde bulunmak kaydıyla çalışma şartı aranmaz.

Başvurusu kabul edilenlerden ödemesi gereken parayı ödemeyenler, ücret veya maaşı yurt içinden transfer edilenler, yabancı ülkelerde resmî görevle bulunanlar, oturma ya da çalışma iznini iltica nedeniyle almış olanlar, belgelerde sahtecilik yapanlar ve şartları taşımadıkları sonradan anlaşılanlar bu hizmetten yararlanamaz. Ödeme ve başvuru işlemleri tamamlandıktan sonra kapsamdan çıkarılmayı isteyenlerin talebi kabul edilmez. İşlemlerin yürütülmesinde yetki ve sorumluluk Dışişleri Bakanlığı'ndadır; seferberlik ve savaş hâlinde madde hükümleri uygulanmaz.

Bu yazı Millî Savunma Bakanlığı'nın kendi sayfasına değil, Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki kanun metnine dayanır. Güncel ücret ve usul için bağlı olduğunuz Türk konsolosluğuna danışın.

Kaynak: Askeralma Kanunu (7179 sayılı) — mevzuat.gov.tr resmî birleştirilmiş metin (erişim 2026-10-09)

Sık sorulanlar

Resmi kaynaklar

1. Askeralma Kanunu (7179 sayılı) — mevzuat.gov.tr resmî birleştirilmiş metin — erişim 2026-10-09
2. T.C. Sofya Büyükelçiliği — bilgi notu sayfası: Askerlik işlemleri — erişim 2026-10-09
3. T.C. Sofya Büyükelçiliği — askerlik erteleme için ibraz edilecek belgeler (Gerekli Belgeler.pdf) — erişim 2026-10-09